Tadeusz Żaba: Nie sztuką jest kupić uszczelnienie, a umiejętnie go założyć…
Okres utrzymania ruchu w wodociągach można podzielić na dwa etapy – okres gwarancyjny oraz pogwarancyjny. Pomimo różnic, w obu przypadkach ważne jest umiejętne zarządzanie kosztami oraz inwestowanie w szkolenia dla pracowników.

Okres gwarancyjny różni się nieco od okresu pogwarancyjnego. Zwykle gwarantem jest nie firma produkująca dane urządzenie, ale generalny wykonawca. W związku z powyższym istotne jest uzyskanie od wykonawcy zestawienia wymaganych terminów realizacji przeglądów oraz informacji, kto jest uprawniony do ich wykonywania. Jest to szczególnie istotne w sytuacji gdy eksploatator jest ograniczony procedurami wynikającymi z zamówień.
Tego typu listę udało się wyegzekwować od wykonawcy spalarni odpadów komunalnych w Krakowie. Lista zawierała tabelaryczne zestawienie czasookresów wykonywania przeglądów wraz z informacją, które z nich są zastrzeżone dla serwisu producenta urządzenia.
Przestrzeganie terminów przeglądów jest ważne przy urządzeniach skomplikowanych i drogich. Zwykle nie ma możliwości dokonania przeglądu i sprawdzenia każdego urządzenia. Wówczas należy wysegregować najważniejsze, czyli te, które mogą nam uniemożliwić pracę lub zatrzymać linię technologiczną. Jeżeli w okresie gwarancyjnym korzysta się z serwisu, to jak zauważa Tadeusz Żaba, warto patrzeć na koszty. W wodociągach krakowskich zdarzały się przypadki, że serwis fabryczny producenta za swoje usługi żądał o 100% więcej niż inny autoryzowany serwis.
Natomiast po okresie gwarancji sytuacja się zmienia na korzyść eksploatatora
Tutaj już jest pewna dowolność w ustalaniu okresu i częstotliwości przeglądów , ale musimy się pilnować, żeby nie spotkać się z zarzutem, że dane urządzenie uległo poważnej awarii na skutek naszego zaniedbania. Dla przykładu –wodociągi po okresie gwarancji wydłużyły okres wymiany oleju w jednostkach kogeneracyjnych. Jednak nie odbywa się to na zasadzie uznania. Próbka oleju kierowana jest do akredytowanego laboratorium na badanie. Po otrzymaniu wyników określamy, o ile możemy wydłużyć czas wymiany oleju. Wymiana oleju w kogeneratorach jest drogą operacją, stąd oszczędności tutaj są jak najbardziej wskazane – zauważa dyrektor produkcji MPWiK Kraków.
Awaria w obiektach służących bezpośredniemu zaopatrzeniu w wodę ( np. pompownie wodociągowe) może skutkować dużo większym problemem niż np. awaria w spalarni osadów ściekowych. Skutki awarii, gdy np. znaczna część Dzielnicy pozostaje bez wody jest awarią poważniejszą i o większych skutkach społecznych, niż np. zatrzymanie pracy spalarni odpadów ściekowych. Zwykle wówczas jest wyjście awaryjne, czyli wywóz osadu (wodociągi na taką okoliczność mają rozstrzygnięty przetarg). W ten sposób zgodnie z przepisami można zagospodarować osady. Natomiast jeśli awarii ulega istotny fragment systemu zaopatrzenia w wodę, to sytuacja może stać się o wiele poważniejsza.
W związku z tym należy wytypować te grupy urządzeń, które bezwzględnie powinny podlegać przeglądom i dla których należy utrzymywać niezbędny zapas części zamiennych – stwierdza Tadeusz Żaba. Oczywiście do tej grupy należy również spalarnia osadów chociaż by z uwagi na koszty związane z zatrzymaniem i ponownym rozruchem.
Dyrektor Produkcji w MPWiK Kraków jest zdania, że przeglądy w miarę możliwości należy wykonywać samodzielnie. Istotnym jest wówczas zapewnienie dostępu do części zamiennych. Niektórzy producenci są monopolistami i mogą wprowadzać pewne trudności w ich zakupie. Dodatkowo podczas przeglądu może się okazać, że potrzeba części, której wodociągi nie posiadają na stanie. Powoduje to pewne trudności. Najgorzej, jeżeli w trakcie przeglądu lub naprawy okaże się konieczne zamówienie serwisu. Wówczas traci się podwójnie.
Nauka kosztuje. W związku z tym, że do niektórych urządzeń kupujemy drogie części i uszczelnienia, musieliśmy zastosować nowe podejście do szkolenia pracowników. Doszliśmy do porozumienia z dostawcami pomp, którzy dla naszych pracowników zorganizowali szkolenia. Szkolenia takie zostały zorganizowane u głównych dostawców pomp. Co ważne, po przeszkoleni nawet gwarancyjne roboty możemy wykonywać sami. Nasi pracownicy, którzy otrzymali certyfikaty, nauczyli się, jak wykonywać poszczególne czynności serwisowe oraz montować istotne elementy. Nie jest sztuką kupić uszczelnienie, a umiejętnie go założyć – zauważa Dyrektor Żaba.
Ostrożnie podchodzę do listy części szybko zużywających się. Przy każdej większej inwestycji jest to obowiązkowy załącznik. Natomiast zakup wszystkich części, które znajdują się na liście, nie jest ekonomiczne. Skutkuje to tym, że pewna część elementów, które znalazły się na liście leży kilka lat, a później trzeba je likwidować ba nie nadają się do wykorzystania. Do listy części szybko zużywających się należy podchodzić ostrożnie, traktując ją jako pewne wskazanie, które należy dobrze przeanalizować. Czasami warto też porozmawiać z kimś z serwisu, czy grupy rozruchowej ponieważ posiadają duże doświadczenie i zwykle są bardzo pomocni. Trzeba również pamiętać, aby przejmując urządzenia do eksploatacji mieć aktualną wersję oprogramowania na sterowniki – kończy.
Wypowiedź pochodzi z debaty „Utrzymanie ruchu po zakończonej inwestycji”, która odbyła się podczas XX Kongresu Wod-Kan Eko. (6-8 listopad 2017r., Kielce)
Komentarze